Gendergevoelig taalgebruik in de Senaat en de wetgeving

23/04/2021

CD&V Senaatsfractie vraagt aandacht voor gendergevoelig taalgebruik als onderdeel van de politieke vernieuwing.

CD&V doet in de Senaat een voorstel om het taalgebruik van de Grondwet gendergevoelig te maken. Het voorstel van de voltallige CD&V-fractie wordt in de plenaire zitting van 23 april in overweging genomen (7-249).

Onze Grondwet draagt nog steeds de visie van de tijdsgeest waarin ze werd opgesteld en de opvattingen van de oorspronkelijke auteurs. Zo kent de Grondwet enkel een voorzitter, een opvolger, een senator en een Koning. Er is geen sprake van een voorzitster, een opvolgster, een senatrice of een Koningin. Daarnaast zijn de persoonlijke voornaamwoorden welke naar die functies verwijzen telkens louter in een mannelijke vorm opgesteld. Bijgevolg dient elke vrouwelijke minister in de Grondwet te lezen over welke bevoegdheden “hij”  beschikt. Het feit dat er niet eens noemenswaardig wordt stilgestaan bij het gegeven dat “hij” telkens als “hij of zij” dient gelezen te worden bevestigt precies de idee dat de mannelijke vorm nog steeds de norm is. Evenmin werd gezocht naar een genderneutrale formulering.

Onze Belgische Grondwet ging uit van een abstracte gelijkheid van de burgers. Oorspronkelijk betrof dit echter hoofdzakelijk mannen. Vrouwen kregen later slechts geleidelijk toegang tot gelijke rechten. Vandaag is België één van de weinige landen die de formele gelijkheid tussen vrouwen en mannen gerealiseerd heeft, dit wil zeggen in rechte. In de feiten is er nog ontzettend veel werk te verzetten. Deze evolutie heeft zich nog niet doorgetrokken in het taalgebruik van het Belgische recht, dat zich nog grotendeels van haar patriarchale karakter moet ontdoen.

“We kunnen niet oprecht beweren te streven naar gendergelijkheid in het algemeen beleid, laat staan dat het ook effectief zou gebeuren, indien onze hoogste juridische norm zelf in strijd is met de minimale vereisten”, aldus Sabine de Bethune.

Taalgebruik is belangrijker dan we denken, het heeft namelijk een invloed op onze perceptie. Kleine aanpassingen op dit vlak kunnen een impact hebben op onze individuele en maatschappelijke beslissingen, oordelen en gedrag. Wat daarna het statuut en de behandeling van de gelijkheid van vrouwen en mannen kan beïnvloeden.  

Daarnaast vragen de CD&V senatoren dat de Senaat richtlijnen uittekent voor gendergevoelig taalgebruik binnen de Senaat. Daarvoor inspireren ze zich op de richtlijnen die al gelden voor het Europees Parlement. Deze aanbevelingen zullen zowel voor de diensten als voor de fracties nuttig zijn voor de opmaak van wetteksten, parlementaire verslagen als interne administratieve documenten. Ze stellen voor om het Senaatsreglement in die zin aan te vullen (7-248). CD&V-fractievoorzitster Sabine de Bethune benadrukt dat de Senaat als gendersensitief parlement een voortrekkersrol moet spelen.

Voor meer informatie :

  • https://www.senate.be/www/webdriver?MItabObj=pdf&MIcolObj=pdf&MInamObj=pdfid&MItypeObj=application/pdf&MIvalObj=117440861
  • https://www.senate.be/www/webdriver?MItabObj=pdf&MIcolObj=pdf&MInamObj=pdfid&MItypeObj=application/pdf&MIvalObj=117440862